Έστω και μια φορά στη ζωή σου αξίζει να ζήσεις το Πάσχα στην Κέρκυρα, με τα ιδιαίτερα έθιμα, τη μεγαλοπρέπεια των εορτασμών και την καθολική συμμετοχή των πιστών, που κάνουν το κερκυραϊκό Πάσχα ξεχωριστό!!

 

   Τη Μεγάλη Παρασκευή, η περιφορά του Επιταφίου ξεκινά από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Παλαιό Φρούριο. Μέχρι τις 9.30 το βράδυ -σύμφωνα με ένα πολύ συγκεκριμένο πρόγραμμα ώστε να προλάβουν οι φιλαρμονικές να συνοδεύσουν όλους τους επιτάφιους- έχουν βγει όλοι συνοδεία πιστών και χορωδιών. Μόλις οι επιτάφιοι επιστρέψουν στους ναούς, ξεκινά ο μεγαλοπρεπής επιτάφιος της Μητρόπολης, συνοδεία και των τριών φιλαρμονικών της πόλης, της «Παλαιάς», του «Μάντζαρου» και του «Καποδίστρια», μέσα σε ένα έντονα φορτισμένο συγκινησιακά κλίμα.

 

Τα ξημερώματα του Μεγάλου Σαββάτου, στις 6 το πρωί, στο ναό της Παναγίας των Ξένων, γίνεται το έθιμο του... σεισμού: πρόκειται για την -τεχνητή προφανώς- αναπαράσταση του σεισμού, που αναφέρεται στο Ευαγγέλιο μετά την Ανάσταση του Κυρίου. Ο κόσμος χτυπάει τα στασίδια, ενώ σβήνουν τα φώτα και ακούγονται βροντές από το ιερό! Αν θες πάντως να δεις την πιο παλιά και πιο κατανυκτική λιτανεία στην Κέρκυρα, αυτή γίνεται το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, με την περιφορά του Επιταφίου της Εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα.

Η ιστορία λέει ότι από το 1574, οι Βενετοί για λόγους ασφαλείας, απαγόρευσαν στους ορθόδοξους την περιφορά των επιτάφιων και επέτρεψαν μόνο τη λιτανεία του Αγίου το Μεγάλο Σάββατο. Από τότε, οι Κερκυραίοι βγάζουν τον επιτάφιο της εκκλησίας μαζί με το σκήνωμα του αγίου το Μεγάλο Σάββατο. Υπό τον πένθιμο ήχο των φιλαρμονικών, η πομπή κινείται ρυθμικά στα στενά της πόλης, ενώ τα βαθυκόκκινα υφάσματα ανεμίζουν στα μπαλκόνια.

Το ίδιο πρωί, καθώς τελειώνει η ακολουθία στη Μητρόπολη και χτυπούν οι καμπάνες των εκκλησιών, ακολούθησε τον κόσμο στη μεγάλη πλατεία και το Λιστόν και... σήκωσε το βλέμμα ψηλά! Μόλις το ρολόι δείξει 11 ακριβώς θ' αρχίσει να βρέχει μπότηδες και καλό θα είναι να μη βρεθείς στο δρόμο τους! Πρόκειται φυσικά για το έθιμο όπου χιλιάδες πήλινα κανάτια, γεμάτα νερό – για να κάνουν ακόμα περισσότερο θόρυβο όταν σπάνε – εκτοξεύονται από τα παράθυρα των σπιτιών σηματοδοτώντας την Πρώτη Ανάσταση! Το έθιμο συνδέεται με ένα χωρίο του ευαγγελίου που λέει “Συ δε Κύριε Ανάστησαν με ίνα συντρίψω αυτούς ως σκεύη κεραμέως” και είναι επιρροή από ένα ενετικό πρωτοχρονιάτικο έθιμο κατά το οποίο οι Ενετοί πέταγαν από τα παράθυρά τους παλιά αντικείμενα για να τους φέρει ο νέος χρόνος καινούρια.

Οι Κερκυραίοι λοιπόν, το οικειοποιήθηκαν και το προσάρμοσαν στο Πάσχα, αντικαθιστώντας τα διάφορα αντικείμενα με τα κανάτια. Αν σπάσει κάποιο κανάτι κοντά σου, πάρε ένα κομμάτι γιατί οι Κερκυραίοι πιστεύουν ότι φέρνει τύχη. Μετά την… κανατοβροχή, οι φιλαρμονικές και πάλι ξεχύνονται στους δρόμους παιανίζοντας χαρούμενα αυτή τη φορά το αλέγρο “Μη φοβάστε Γραικοί”. Την ίδια ώρα, στην πιάτσα “Πίνια”, στο παλιό εμπορικό κέντρο της πόλης, αναβιώνει το έθιμο του “Μαστέλου”. Σύμφωνα μ' αυτό το έθιμο, οι πινιαδόροι τοποθετούν στη μέση του δρόμου ένα βαρέλι γεμάτο με νερό και στολισμένο με κορδέλες και μυρτιές, στο οποίο καλούν τους περαστικούς να ρίξουν νομίσματα. Όταν ακουστούν οι καμπάνες της Πρώτης Ανάστασης, κάποιος – εθελοντής πια – πέφτει μέσα στο βαρέλι και μαζεύει τα νομίσματα. Η κορύφωση των εθίμων φυσικά έρχεται το βράδυ του Μ. Σαββάτου με την Ανάσταση στην ?νω Πλατεία, όπου τα παράθυρα των γύρω σπιτιών είναι ανοιχτά με κεράκια αναμμένα, συνθέτοντας μαζί με τα χιλιάδες κεριά των πιστών που παρακολουθούν την τελετή της Ανάστασης στη μεγαλύτερη πλατεία της Ελλάδας, μία μεγαλειώδη εικόνα.

 

Την Κυριακή του Πάσχα ολοκληρώνεται το τελετουργικό με την περιφορά της εικόνας της Αναστάσεως, σε κλίμα ταυτόχρονα κατανυκτικό και εορταστικό, με φιλαρμονικές, σχολεία, προσκόπους και χορωδίες!

1